به بهانه 15 رمضان؛ تولد امام حسن مجتبی(ع)

در پانزدهمین شب از ماه مبارک رمضان ، خانه ی رسالت پس از انتظار طولانی به استقبال مولود محبوب خود می شتافت ، درست همان گونه که گلی با طراوت و شاداب ، پس از مدتی تشنگی از یک قطره ی زلال و گوارای شبنم استقبال می کند .

به بهانه 15 رمضان؛ تولد امام حسن مجتبی(ع)

ره توشه آینده

امام حسن مجتبی علیه السلام فرمودند:

یَابنَ آدَمَ... خُذْ مِمّا فی یَدَیْکَ لِما بَیْنَ یَدَیْکَ فَإنَّ المُؤمِنَ یَتَزَوَّدُ وَ الکافِرَ یَتَمَتَّعُ؛

ای پسر آدم! از آن چه در دست داری برای آن چه در پیش داری بهره گیر؛ زیرا مؤمن توشه بر می دارد و کافر خوشگذرانی می کند.

بحار الانوار، ج 75، ص 112.

 

 

 

سالم ترین دل

امام حسن مجتبی علیه السلام فرمودند:

اَسلَمُ القُلوبِ ما طَهُرَ مِنْ الشُّبَهاتِ؛

سالم‌ترین دل‌ها آن است که از شبهات (مادی و معنوی) پاک باشد.

بحار، ج 75، ص 109.

 

 

 

تکبر، آزمندی و حسادت، عوامل هلاکت

امام حسن علیه‏ السلام فرمودند:

هَلَاک النَّاسِ فِی ثَلَاثٍ: اَلْکبرُ وَ الْحِرْصُ وَ الْحَسَدُ فَالْکبْرُ هَلَاک الدِّینِ وَ بِهِ لُعِنَ اِبْلِیسُ وَ الْحِرْصُ عَدُوُّ النَّفْسِ وَ بِهِ اُخْرِجَ آدَمُ مِنَ الْجَنَّةِ وَ الْحَسَدُ رَائِدُ السُّوءِ وَ مِنْهُ قَتَلَ قَابِیلَ هَابِیلَ؛

نابودی مردم در سه چیز است: تکبّر، آزمندی و حسادت. زیرا تکبّر باعث نابودی دین است و به سبب همین خصلت ابلیس لعنت شد، آزمندی دشمن جان است و به واسطه همین خوی، آدم از بهشت رانده شد و حسادت راهنمای به سوی بدی و نابکاری است و بر اثر همین حسادت بود که قابیل، هابیل را کشت.

بحار الانوار، ج 75، ص 111

 

 

 

حدیث اهمیت محبت در رابطه خویشاوندی

امام حسن علیه السلام فرمودند:

اَلْقَرِیْبُ مَنْ قَرَّبَتْهُ الْمَوَدَّةُ وَ إنْ بَعُدَ نَسَبُهُ وَالْبَعیدُ مَنْ باعَدَتْهُ الْمَودَةُ و إنْ قَرُبَ نَسَبُهُ؛

خویشاوندان نزدیک آنها هستند که محبّت بیشترى دارند، اگر چه نسب آنها دورتر باشد، و خویشاوندان دور آنها هستند که محبّت کمترى دارند، اگر چه نسبشان نزدیکتر باشد.

از کتاب تحف العقول، صفحه 165.

شرح حدیث:

رابطه خویشاوندى در اسلام از مهم ترین روابط اجتماعى؛ و در واقع در دل جامعه بزرگ انسانى، گروه هاى فشرده ترى به وجود مى آورد که همکارى نزدیکترى با هم خواهند داشت، و در حلّ مشکلات حیاتى با یکدیگر تعاون و همکارى خواهند نمود.

ولى مقیاس خویشاوندى در اسلام (طبق روایت بالا) به محبّت و مودت است، نه تنها به نزدیکى رابطه نسبى!

 

 

حدیث اهمیت اندیشه در غذای روح

امام حسن علیه السلام فرمودند:

عَجِبْتُ لِمَنْ یَتَفَکَّرُ فى مَأْکُولِه کَیْفَ لا یَتَفَکَّرُ فى مَعْقُولِهِ، فَیُجَنِّبُ بَطْنَهُ ما یُؤْذیهِ وَیُودِعُ صَدْرَهُ ما یُرْدِیهِ؛

عجب دارم از آنها که به غذاى جسم خود مى اندیشند; امّا به غذاى روح خود نمى اندیشند، خوراک ناراحت کننده از شکم دور مى دارند; امّا قلب خود را با مطالب هلاکت زا آکنده مى کنند.

سفینة البحار ماده طعم.

شرح حدیث:

همان طور که پیشواى بزرگ ما فرموده مردم معمولا در غذاى جسمانى خود سختگیرند جز در پرتو نور چراغ دست به سفره نمى برند، و جز با چشم باز لقمه بر نمى گیرند، از غذاهاى مشکوک مى پرهیزند، و بعضى هزار گونه نکات بهداشتى را در تغذیه جسم رعایت مى کنند.امّا در غذاى جان، با چشم بسته، در لابه لاى ظلمت هاى بى خبرى، هرگونه غذاى فکرى مشکوکى را در درون جان خود مى ریزند، گفتار دوستان نامناسب، مطبوعات بدآموز، تبلیغات مشکوک یا مسموم همه را به آسانى مى پذیرند و این جاى بسیار شگفتى است.

 

 

 

حدیث خیر و صلاح بودن مشورت

امام حسن علیه السلام فرمودند:

مَا تَشاوَرَ قَوْمٌ إِلاَّ هُدُوا إلى رُشْدِهِمْ؛

هیچ جمعیّتى در کار خود با یکدیگر مشورت نکردند مگر این که به خیر و صلاح خویش رهنمون شدند.

تحف العقول، صفحه 164.

شرح حدیث:

کار دسته جمعى در همه جا سرچشمه خیر و برکت و ترقى و پیشرفت است، مخصوصاً در مسائل فکرى و طرح برنامه ها و حل مشکلات که هم فکرى و مشورت در آنها اثر اعجازآمیزى دارد.

آنها که به استبداد فکر خو گرفته اند، در زندگى خود بسیار گرفتار اشتباه و خسران و زیان مى شوند، هر فکرى جرقه اى دارد که در فکر دیگرى نیست، هنگامى که این جرقه ها به هم ترکیب شوند شعله فروزانى ایجاد مى کنند که هر تاریکى در پرتو آن روشن مى گردد، بیایید همه تصمیم بگیریم که در کارها با افراد بیدار و آگاه مشورت کنیم.

 

 

 

حدیث کرامت امام حسن(ع)

امام الْحَسَنُ علیه‏ السلام

کانَ الْحَسَنُ علیه‏ السلام جَوادا، کَریما، لایَرُدُّ سائلاً، وَ لا یَقْطَعُ نائلاً

امام حسن علیه‏ السلام بخشنده و با کرامت بود و هیچ سائلى را ردّ نمى ‏کرد و هیچ امیدوارى را ناامید نمى‏ گردانید

مسند امام مجتبى، ص 134 ح 18

 

 

اعتماد به لذات ناپایدار بى‏خردى است.

امام حسن علیه‏ السلام

یا أَهْلَ لَذّاتِ دُنْیا لابَقاءَ لَها اِنَّ اغْتِرارا بِظِلٍّ زائلٍ حُمُقٌ

اى آنان که دنبال لذات ناپایدار دنیا هستید، فریب خوردن و مغرور شدن به سایه ناپایدار، حماقت و بى‏خردى است.

بحارالانوار، ج 73 ص 123 ح 111

 

 

حدیث محبت امام حسن(ع) به حیوانات

امام حسن علیه‏ السلام

رَاَیْتُ الْحَسَنَ بْنَ عَلىٍّ علیه‏ السلام یَاکُلُ وَ بَیْنَ یَدَیْهِ کَلْبٌ، کُلَّما أَکَلَ لُقْمَةً طَرَحَ لِلْکَلْبِ مِثْلَها، فَقُلْتُ لَهُ: یَا بْنَ‏رَسُولِ‏اللّه‏ِ أَلا أَرْجِمُ هذَا الْکَلْبَ عَنْ طَعامِکَ؟ قالَ علیه‏ السلام : دَعْهُ اِنّى لاََسْتَحْیى مِنَ‏اللّه‏ِ أَنْ یَکُونَ ذُورُوحٍ یَنْظُرُ فى‏وَجْهى وَ أَنَا آکُلُ ثُمَّ لا أُطْعِمُهُ.

دیدم امام حسن علیه‏ السلام غذا مى‏خورد و سگى مقابلش بود، هر لقمه‏اى که حضرت میل مى فرمود، لقمه‏اى نیز براى سگ مى‏انداخت، عرض کردم: اى فرزند پیامبر آیا این سگ را برانم ؟ فرمودند: رهایش کن. از خدا حیا دارم که طعامى بخورم و جاندارى مقابلم ایستاده باشد و نگاه کند و بـه آن غذا ندهم.

مسند امام مجتبى علیه‏ السلام، ص 130

 

 

از دعا های امام حسن(ع)

امام حسن علیه‏ السلام

عَلَّمَنى جَدّى رَسُولُ اللّه‏ِ صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله کَلِماتٍ أَقُولُهُنَّ فى‏الْوَتْرِ«اَللّهُمَّ اهْدِنى فیمَنْ هَدَیْتَ، و عافِنى فیمَنْ عافَیْتَ، وَ بارِکَ لى فیما أَعْطَیْتَ»

 

جدّم رسول اللّه‏ صلى‏ الله‏ علیه ‏و ‏آله کلماتى به من آموخت که در قنوت نماز وتر مى ‏خوانم:
«
خدایا مرا هدایت کن در میان کسانى که هدایت کردى، و عافیت ده در میان کسانى که عافیت دادى و آنچه به من عطا کردى مبارک گردان...»

معجم الکبیر، ج 3 ص 73 ح 2703

 

 

خداترسی امام حسن(ع)

فتال گوید:

اِنَّ الْحَسَنَ بْنَ عَلىٍّ علیهماالسلام کانَ اِذا تَوَضَّأَ اِرْتَعَدَتْ مَفاصِلُهُ وَ اصْفَرَّ لَوْنُهُ. فَقیلَ لَهُ فى ذلِکَ، فَقالَ: حَقٌّ عَلى کُلِّ مَنْ وَقَفَ بَیْنَ یَدَىْ رَبِّ الْعَرْشِ اَنْ یَصْفَرَّ لَونُهُ وَ تَرْتَعِدَ مَفاصِلُهُ.

امام حسن علیه‏ السلام وقتى وضو مى ‏گرفت پاهایش لرزیده و رنگش زرد مى ‏شد، در این باره از حضرت سؤال کردند، فرمودند: براى کسى که در مقابل پروردگارش ایستاده، سزاوار است رنگش پریده و پاهایش بلرزد.

مناقب، ج 4 ص 14


خروج